مقدمه:
اگر تعريف روابط عمومي را " مجموعه فعاليت هاي ارتباطي و تدابيري كه سازمان ها براي ايجاد و خلق نگرش مطلوب و مقابله با نگرش هاي نامطلوب نسبت به خودشان اتخاذ مي كنند،"‌ بدانيم،‌ كاملاً آشكار مي‌شود كه محور اصلي فعاليت هاي روابط عمومي ها بايد بر" تغيير نگرش" استوار باشد.
از سوي ديگر لازمه تغيير نگرش،‌ شناخت نگرش هاي موجود در جامعه مي باشد. بنابراين اساسي ترين عنصر در كار روابط عمومي،‌ "شناخت" است. شناخت مردم، نيازهايشان،‌ توانايي هاي سازمان در رفع اين نيازها،‌ شناخت محيط
و ... كه همگي اين فعاليت ها به منظور خلق نگرش مطلوب نسبت به سازمان انجام مي شود.
در سايه چنين تعريفي از روابط عمومي است كه مي توان براي آن وظايف و نقش هاي خطيري چون هدايت‌گر و ارشاد كننده مديران، نماينده‌ي مردم در سازمان و ... قايل شد.
به اين ترتيب بر خلاف تصوري كه جامعه از روابط عمومي دارد و حتي بسياري از روابط عمومي ها از خود دارند،‌ "تبليغات" ممكن است به عنوان بخشي از كار روابط عمومي تلقي شود ولي همه آن نيست.
همان گونه كه در برخي منابع اشاره شده است؛ هنوز در جامعه ما جايگاه روابط عمومي مشخص نيست و به همين دليل آن چنان كه بايد،‌ بهاي لازم بدان داده نشده است و شايد برگزاري مراسمي همچون انتخاب روابط عمومي هاي برتر، بهانه و دست آويز خوبي براي خلق نگرش مطلوب و مقابله با نگرش هاي نامطلوب توسط اين نهاد ارزشمند باشد.
شكي نيست كه رسانه هاي همگاني (راديو،‌ تلويزيون، مطبوعات)،‌ تريبون هاي نماز جمعه،‌ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و... از يك سو و ارگان ها و نهادهاي ذيربط روابط عمومي ها،‌ انجمن روابط عمومي ايران،‌ ستاد تبليغات دولت و ... به طور كلي مراكز فرهنگي مرتبط با روابط عمومي ها،‌ از سوي ديگر مي توانند از فرصت هاي پيش آمده استفاده كنند و به معرفي نقش،‌ اهميت و وظايف روابط عمومي ها بپردازند.
سومين دوره انتخاب روابط عمومي هاي برتر كه در سوم بهمن ماه و در سالن آمفي تئاتر سازمان حج و زيارت برگزار گرديد،‌ در واقع تلاشي بود براي يافتن جايگاه واقعي روابط عمومي در كشور.
نتايج حاصل از بررسي انعكاس انتخاب روابط عمومي هاي برتر در مطبوعات به خوبي نشان مي دهد كه متأسفانه كوچكترين تلاشي از سوي ارگان ها،‌ مراكز،‌ نهادها و رسانه هاي فرهنگي كشور در اين زمينه صورت نگرفته است. حال اين سؤال پيش مي آيد كه اصلاً‌ اين مراسم و اين گزينش به چه منظوري صورت مي گيرد و هدف از برگزاري آن چيست؟ مسلماً صرف برگزاري مراسم،‌ مد نظر نيست. درجزوه اي كه از "سوي دفتر هماهنگي تبليغات دولت" انتشار يافته،‌ مي خوانيم. "... به هرحال شايد بي مناسبت نباشد كه در پايان اين مقدمه‌ي كوتاه،‌ شمه‌اي از اهداف طرح گزينش روابط عمومي نمونه را بشرح زير جمع بندي كنيم:
1) سنجش و تشخيص ميزان توانايي،‌ مهارت و قابليت هاي واحدهاي روابط عمومي
2) شناسايي كاستي ها و نارسايي ها و كوشش به منظور دستيابي به راه حل هاي سنجيده و مناسب
3) گردآوري اطلاعات لازم و تشكيل بانك اطلاعاتي براي استفاده‌ي مسؤولان در تدوين برنامه ها و اتخاذ تصميمات متقضي
4) ايجاد انگيزش و تحرك در واحدهاي روابط عمومي و تقويت فرهنگ قدرداني و قدرشناسي از زحمات مسؤولان
مشاهده مي شود كه در اين بندها‌ كه به طور ضمني به اهميت روابط عمومي ها اشاره شده به نحوي مي‌توانند در تدوين برنامه ها مورد استفاده مسؤولان قرار گيرند.
حال، با چنين برداشتي از روابط عمومي ها و رسالتي كه بر دوش آنهاست و نيز با تأكيدي كه ارگان ها و مقامات فرهنگي و اجرايي كشور بر آن دارند،‌ جاي بسي تعجب و تأسف است كه كوچك ترين حركتي در راستاي آشنا كردن
مردم با نقش روابط عمومي ها- نه از سوي خود آن‌ها و نه از سوي ساير دست اندركاران اموراجتماعي و فرهنگي جامعه- انجام نشده است.
اگر حقيقتاً‌ يكي از نقش هاي اساسي و عمده مطبوعات،‌ راديو و تلويزيون و رسانه هاي همگاني را " آگاهي رساندن به جامعه" بدانيم، بايد اذعان نماييم كه تمامي اين رسانه ها در زمينه معرفي ابعاد مختلف روابط عمومي ها كوتاهي نموده اند. چون يكي از حركت هاي بسيار مثبت و سازنده مطبوعات كه در بسياري مواقع شاهد آن هستيم،‌ اين است كه در ايام و مناسبت هاي مختلف ( اعم از مناسبت‌هاي سياسي،‌ اقتصادي،‌ اجتماعي، فرهنگي،‌ مذهبي و ...) اقدام به درج مطالب مختلف در قالب هاي گوناگون (خبر،‌ مقاله،‌ گزارش،‌ و ...) مي نمايند.
انعكاس مراسم در صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران نيز منحصر به نمايش كمتر از يك دقيقه اي مراسم در يكي از بخش هاي خبري بود.
از سوي ديگر انجمن روابط عمومي ايران و ستاد تبليغات دولت نيز به‌ عنوان متوليان اين امر،‌ نه تنها اقدامي در اين زمينه نكردند،‌ بلكه نسبت به عدم انعكاس مراسم در رسانه ها نيز حساسيتي نشان ندادند.
در حالي كه ماده اول از فصل اول اساس نامه انجمن روابط عمومي،‌ نخستين هدف انجمن را اين گونه معرفي
مي نمايد: "با توجه به اهميت نقش ارتباطات اجتماعي در جهان امروز،‌ انجمن روابط عمومي ايران با هدف شناساندن نقش روابط عمومي و مردم و تلاش در جهت توسعه روش هاي علمي و اجرايي در چارچوب اهداف نظام و قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تشكيل مي گردد".
كوتاهي دو سويه رسانه هاي همگاني از يك سو و متوليان روابط عمومي ها از سوي ديگر، در حالي صورت مي گيرد كه اصلاً هدف از تشكيل آن‌ها،‌ "رساندن آگاهي به جامعه" است.‌
در صورتي كه ارتباط دو سويه آنها مي تواند نقش عظيمي در ارتقاي سطح آگاهي‌هاي جامعه- در چارچوب سياست هاي فرهنگي كشور- داشته باشند.
در اين گزارش،‌ كليه مطالبي كه روزنامه‌هاي "ابرار"،‌" اطلاعات"،‌ "جمهوري اسلامي"،‌ "جهان اسلام"،‌ "رسالت"،‌ "سلام"،‌ "كيهان" و "همشهري" طي اول تا دوازدهم بهمن ماه در زمينه انتخاب روابط عمومي ها داشته‌اند،‌ استخراج شده و مورد بررسي كمي و كيفي قرار گرفته‌اند. سپس بر اساس نتايج حاصل از اين بررسي،‌ به ذكر پيشنهادهايي در اين مورد پرداخته‌ايم.